The Awesome Egyptians
Lời  Terry Deary & Peter Hepplewhitie
Minh họa  Martin Brown
Bản tiếng Việt xuất bản độc quyền theo hợp đồng chuyển nhượng giữa
Scholastic UK Limited và Nhà xuất bản Trẻ.

Biểu ghi biên mục trước xuất bản được thực hiện bởi Thư viện KHTH TP.HCM

Deary, Terry
Người Ai Cập xác ướp cũng phải choáng váng / Terry Deary & Peter Hepplewhite ;
m.h. Martin Brown ; ng.d. Kiều Hoa. - T.P. Hồ Chí Minh : Trẻ, 2008
130 tr. : minh họa ; 20 cm. - (Horrible histories)
Nguyên bản : Awe some Egyptians.
1. Văn minh cổ đại. 2. Ai cập -- Lịch sử. 3. Ai cập -- Văn hóa và văn minh. I.
Hepplewhite, Peter. II. Brown, Martin m.h. III. Kiều Hoa d.     IV. Ts. V. Ts: Awe
some Egyptians.
932 -- dc 22
D285

4

Ai Cập là sành điệu!
Lời nói đầu
Toán học ư? - một nhiệm vụ nặng nề - và tiếng Việt lại là một câu
chuyện hoàn toàn khác; thể thao thường đi kèm với rất nhiều chuyển
động, âm nhạc huýt sáo từ mọi ngóc ngách của cuộc sống và môn
hóa học không hiếm khi làm ta nổ tung lên không trung - Nhưng mà
lịch sử, lịch sử đơn giản là khô khan như bụi cổ. Bạn phải học thuộc
những dữ liệu nhàm chán – bạn phải biết ông vua nhàm chán nào
đã từng đánh đấm trong những trận chiến nhàm chán nào: Môn học
này đơn giản và dễ hiểu là một thứ... khiến người ta muốn ngáp.

TUTANKHAMUN LÀ MỘT
PHARAOH. EM NGỒI DƯỚI KIA,
PHARAOH CÓ NGHĨA
LÀ GÌ HẢ?
LÀ NGƯỜI
THỔI PHÀ RÀ?
ĐỒ NGU!
Thỉnh thoảng, giờ lịch sử cũng là môn xảy ra những chuyện hết
sức bất công.

NGƯỜI AI CẬP VIẾT BẰNG CHỮ TƯỢNG
HÌNH. EM KIA, CHỮ TƯỢNG HÌNH LÀ
GÌ HẢ?

HỪM, CÓ PHẢI ĐÓ LÀ ĐIỀU NGƯỢC
LẠI CỦA TỪ TƯỢNG THANH?

BƯỚC RA KHỎI
LỚP!

5

Thỉnh thoảng, lịch sử là thứ khiến ta bối rối!

MỘT KIM TỰ THÁP CÓ BAO
NHIÊU MẶT? ĐÚNG, MỜI EM,
MARKUS!

CÓ HAI MẶT, THƯA THẦY SCHMIDT.
MỘT MẶT NGOÀI VÀ MỘT MẶT
TRONG.

MÌNH PHẢI XIN
NGHỈ PHÉP MÀ ĐI
THẬT XA, KHÔNG
THÌ ĐIÊN MẤT...

Nhưng cuốn sách này đề cập đến các dữ liệu thật sự chát chúa,
khốc liệt. Những thứ mà các thầy cô giáo sẽ không bao giờ hé lộ
cho bạn biết. Cánh giáo viên vốn có thói quen lờ đi một số chuyện.
Tôi nói nghiêm túc đấy!
Bởi các thầy cô giáo tin rằng, bạn vẫn còn quá trẻ, chưa nghe
được những chuyện gớm guốc, khủng khiếp... ví dụ như cách người
Ai Cập lấy não bộ ra khỏi các xác ướp! Vì vậy mà có thể bạn sẽ mãi
mãi không bao giờ biết được những thông tin tối quan trọng đó.
Nhưng thỉnh thoảng các thầy cô giáo cũng ỉm đi một số chuyện
vì bản thân họ cũng không hiểu cho lắm. (Các thầy cô giáo cũng là
người bằng xương bằng thịt như ta thôi, mặc dù một số giáo viên
cứ tưởng mình là siêu nhân!)
Cuốn sách sẽ cho bạn biết những thứ không đời nào xuất hiện
trong trường học. Sau khi đọc xong cuốn sách này, rất có thể bạn
còn phụ đạo được thêm cho thầy giáo môn lịch sử của bạn đấy nghe.
Chúc vui vẻ!
Cuốn sách sẽ hé lộ cho bạn biết rất nhiều thứ, ví dụ như:
• Những dữ liệu khiến cho máu đông lại trong huyết quản của bạn!
• Những thông tin còn nực cười hơn mọi câu chuyện tiếu lâm về
các thầy cô giáo, còn cool hơn đá băng mùa đông, và buồn rầu
hơn một con cá không có xe đạp. Và với sự chắc chắn tuyệt đối,
đây là những thông tin khá thú vị.
6

Những dữ liệu hút hồn
Thứ gây ấn tượng mạnh mẽ nhất ở những người Ai Cập là chuyện
nền văn hóa của họ đã kéo dài lâu đến không thể tin nổi – tới trên
3000 năm. Nền văn hóa của họ cũ xưa đến mức cả người Hy Lạp cổ
và người La Mã cổ cũng đã coi nó là cổ đại.

MA
QUÁI!

ÁI
CHA!

ĐẸP
THẬT!

THÚ VỊ THẬT!

CÁI NÀY PHẢI
KỂ CHO FLAVIA
NGHE MỚI
ĐƯỢC!

HAY QUÁ
ĐI!

Tóm tắt những sự kiện quan trọng
Để có được cái nhìn toàn cảnh, người ta chia lịch sử Ai Cập ra
thành các triều đại – đó là khoảng thời gian có một gia tộc xác định
cai trị. Một triều đại có thể là một chuỗi kéo dài tới 14 vị vua, những
triều đại khác lại kết thúc nhanh chóng hơn. Sau tổng số 30 triều
đại Ai Cập cùng hai triều đại Hy Lạp, Ai Cập lọt vào tay những người
La Mã rồi lọt vào tay những người Ả Rập. Thế nhé, thật không ai có
thể nói ngắn gọn hơn được đâu.
7

Những thời kỳ huy hoàng
Thời gian: 3200-2300 TCN
Các triều đại: từ thứ 1 đến thứ 6
Tên: Cổ Vương Quốc
Thượng Ai Cập và Hạ Ai Cập được thống
nhất, người ta ra tay xây dựng các hệ
kênh đào cho dòng sông Nile, viết bằng

CÁ - BÀN TAY
- NGỌN SÓNG - CÓ
NGHĨA LÀ MÈO!

chữ tượng hình (Hieroglyphic) và phát
minh ra lịch. Vua Djoser cho xây kim tự
tháp bậc thang tại xứ Saqqara, tiếp theo
đó là các kim tự tháp lớn như Cheops,
Chefren và Mykerinos.

NẾU LÀ ĐỈNH
NHỌN THÌ SẼ
ĐẸP HƠN, ĐÚNG
KHÔNG?

ĐẢ ĐẢO CÁC TIỂU VƯƠNG!
CÚT ĐI! CÚT ĐI! CÚT ĐI!

Thời gian: 2300-2050 TCN
Triều đại: Thứ 7 đến thứ 11
Tên: Thời kỳ chuyển tiếp I
TÔI THẬT MUỐN BIẾT ĐÁM NHÀ
GIÀU SỐNG THẾ NÀO!

Các ông chúa khu bắt đầu tranh chiếm
quyền lực. Vương quốc tan rã. Sự
thống trị phong kiến dẫn đến những
cuộc nổi dậy và các trận nội chiến.
Những người nông dân và gia đình sa
vào cảnh đói khát.

8

Thời gian: 2050-1775 TCN
Triều đại: Thứ 11 đến thứ 12
Tên: Trung Vương Quốc
Một lần nữa vương quốc được tập hợp

HƠI CÓ
CHÚT TO QUÁ,
ĐÚNG KHÔNG?

và củng cố bởi những người cầm quyền
của triều đại thứ 11. Các Pharaoh thông
minh nắm quyền lực. Thời kỳ nở hoa cho
nghệ thuật, thủ công và chữ viết, các
đền thờ khổng lồ được xây dựng và được
trang hoàng đẹp đẽ. Các tiệm bánh đầu
tiên của thế giới mở cửa.

NGON THẬT, NHƯNG KÍCH CỠ
VẪN CHƯA ĐƯỢC LÝ TƯỞNG...

CÁC ANH CÓ TÌNH CỜ NHÌN THẤY MỘT
ĐÀN CỪU NÀO KHÔNG?

Thời gian: 1775-1575 TCN.
Triều đại: Thứ 13 đến thứ 17
Tên: Thời kỳ chuyển tiếp II
Các Hyksos (“Vua chăn cừu”) từ xứ
Syria và Palestine chiếm đóng vùng Hạ
Ai Cập và đưa vào đây cách dùng ngựa
cùng xe chiến đấu.

CÁI ĐÓ MÀ
LÀ ÂM NHẠC
ẤY HẢ?

Tại Ai Cập, những món đồ ngọt đầu tiên
trên thế giới bắt đầu được sản xuất.
Kỹ thuật dệt vải và se sợi được cải thiện.
Xuất hiện các nhạc cụ mới như kèn Oboe
và Tamburine.

9

Thời gian: 1575-1085 TCN
Triều đại: Thứ 18 đến thứ 20
Tên: Tân Vương Quốc
Các Hyksos lại bị đánh đuổi. Một thời

MANG CẢ MẤY ĐÀN
CỪU CỦA CHÚNG MÀY
ĐI THEO

kỳ sáng chói trong lịch sử Ai Cập. Trong
thung lũng của các vị vua, người ta tạo
nên những hầm mộ trong núi đá đầu tiên.
Trong thời kỳ cai trị của Tutankhamun,
Ramesses II đánh thắng người Hittite
trong trận chiến vùng Qadesh. Sách
Chết được ghi lại cho đời sau trên giấy
cói Papyrus.

AN NGHỈ
TRONG YÊN
BÌNH!

Moses dẫn những người nô lệ Hebrew
thoát ra với tự do.

Thời gian: 1085-709 TCN
Triều đại: Thứ 21 đến thứ 24
Tên: Thời kỳ chuyển tiếp III

CHA! MÁNH
HAY QUÁ!

Khoảng thời gian của các vị vua Ai Cập
tiến đến kết thúc, người Ai Cập phải
thuê lính đánh thuê từ Libya, những

Ở ĐÂY CÓ AI NÓI TIẾNG
LIBYA KHÔNG?

người này đưa gia đình của họ vào Ai
Cập. Nhóm người đó ngày càng có ảnh
hưởng mạnh mẽ hơn, và cuối cùng thì
một người cầm đầu đám lính đánh thuê
Libya đã giật lấy quyền cai trị.

10

Thời gian: 709-332 TCN

Môn lịch sử là
môn ngu đần

Triều đại: Thứ 25 đến thứ 31
Tên: Thời kỳ cuối
Quyền thống trị của người ngoại quốc
Nubia (Ethiopia). Những ông chủ mới
khuyến khích việc nghiên cứu lịch sử.
Người Assyria xâm chiếm và phá hủy

AI VIẾT ĐÂY
HẢ?

Theben. Ai Cập trở thành chư hầu của
đất Assyria. Sau khi đánh đuổi được
người Assyria, tiếp đến một khoảng thời
gian nở hoa ngắn ngủi cho tới khi người
Persia (còn gọi là người Ba Tư) xâm

SAO GIỐNG
TIẾNG TÂY BAN
NHA QUÁ THẾ!

chiếm đất này.

Sản xuất
tại
AI CẬP

Thời gian: 332-30 TCN
Tên: Thời kỳ Hy Lạp
Vị vua người Hy Lạp Alexander Đại Đế
xâm chiếm Ai Cập. Dòng vua Ptolemy gốc
Hy Lạp nắm quyền thống trị. Cleopatra

NHỮNG CON ĐƯỜNG
CỦA THÁNH ALLAH
THẬT KỲ LẠ.

là vị nữ vương Ai Cập cuối cùng.
Thời gian: Năm thứ 30 TCN
Ai Cập trở thành một phần của Đế Chế La
Mã. Dân vùng này phải cung cấp lương
thực cho toàn La Mã.
Thời gian: Khoảng 641 công nguyên.
Người Ả Rập xâm chiếm Ai Cập.
11

Các chàng Pharaoh quyến rũ
Bí mật của các vị vua
Bức tranh gây ấn tượng mạnh mẽ nhất ở đất Ai Cập chính là các
Kim Tự Tháp. Những người xây nên chúng cũng gây ấn tượng mạnh
mẽ không kém, chỉ có điều ta không nhìn thấy họ nữa mà thôi – đó
chính là các Pharaoh của Ai Cập. Đã từ lâu họ biến thành bụi, thành
xương hay thành xác ướp: tức là thành lịch sử. Nhưng họ từ đâu đến?
Trước khi Ai Cập trở thành một đế chế thì dọc bờ sông Nile đã
xuất hiện những khu dân cư nho nhỏ, và mỗi khu dân cư như thế có
một người thống trị. Những người mạnh mẽ nhất trong số họ xâm
chiếm các khu dân cư hàng xóm và qua đó xuất hiện dọc sông Nile
những vương quốc nhỏ.
Thêm một lần nữa, những người cầm đầu mạnh mẽ nhất lại khẳng
định sức mạnh của họ và trở nên mạnh mẽ hơn nữa. Cuối cùng chỉ
còn lại hai nhà vua – vua vùng Thượng Ai Cập với vương miện màu
trắng, và vua vùng Hạ Ai Cập với vương miện màu đỏ.
Vào khoảng 3200 năm TCN, vua Menes của Thượng Ai Cập đã xâm
chiếm Hạ Ai Cập, thống nhất cả hai vương miện, qua đó xuất hiện
vương quốc Ai Cập, thứ mà ngày nay ta gọi là Ai Cập cổ.
Chỉ trong vòng 200 năm, từ một số lượng rất lớn những đất nước
nhỏ đã trở thành một đại đế chế to lớn, hùng mạnh. Tại sao lại xảy
ra chuyện đó được? Một số nhà lịch sử học tin rằng, những người
cầm quyền mới là những người đến từ nước ngoài, từ những mảnh
đất nằm ngoài Ai Cập – có nghĩa họ là những kẻ xâm lược. Nhưng có
một điều chắc chắn: những người cầm quyền đầu tiên này to cao hơn
và đầu óc cũng to hơn rất nhiều so với dân Ai Cập bản địa thời đó!
Một nhà lịch sử học danh tiếng khẳng định rằng, những người cầm
quyền đó đến từ phương Đông. Còn một nhà lịch sử điên khùng danh
tiếng khác thì khẳng định, họ đến từ một hành tinh lạ! Giờ đây người
12

CHỖ HẠ CÁNH
ĐĨA BAY CỦA
NHỮNG NGƯỜI
THỐNG TRỊ

HẠ AI CẬP
(CUỐI DÒNG SÔNG NILE)

VƯƠNG MIỆN
MÀU ĐỎ

CẢ HAI VƯƠNG
MIỆN ĐƯỢC KẾT
HỢP LẠI.
VƯƠNG MIỆN
MÀU TRẮNG
THƯỢNG AI CẬP
(THƯỢNG NGUỒN
SÔNG NILE)
ta đã tìm thấy xương cốt và hầm mộ của họ rồi... chỉ có điều chưa
tìm thấy đĩa bay. Thôi thì tùy, bạn thích tin vào điều gì thì cứ việc
tin. Nhưng dù họ có tới từ đâu chăng nữa – con cháu không kém
phần ấn tượng của họ chính là người đã xây nên các Kim Tự Tháp.
13

Bạn có khả năng trở thành vua Ai Cập?
Để trở thành vua, bạn phải cưới một nàng công chúa, là con cái
của gia đình đang nắm ngai vàng trong tay. Bạn sẽ làm gì nếu trong
hoàng tộc nọ có nhiều cô công chúa? Tính cách nào để trở thành
nhà vua? Liệu bạn có...
A) Giết chết tất cả các công chúa khác, chỉ trừ lại người bạn chọn
làm vợ.
B) Để các nàng công chúa khác cưới những người đàn ông lạ, sau
đó bạn chiến đấu với đám đàn ông này để giành giật ngai vàng.
C) Cưới tất cả các nàng công chúa?
D) Tống giam tất cả các nàng công chúa khác, ngoại trừ người
bạn chọn?

TÔI CẦN PHẢI LÀM GÌ ĐÂY? PHẢI GIẾT
HỌ, PHẢI TỐNG GIAM HỌ HAY PHẢI
CƯỚI HỌ?

công chúa thì ngai vàng càng chắc chắn thuộc về anh ta.
vua muốn có bao nhiêu vợ cũng được. Anh ta càng cưới nhiều
Câu trả lời: Thường được chọn nhất là giải pháp C. Một nhà
14

Bạn trên ngai vàng
Khi làm vua, dĩ nhiên bạn có rất nhiều nghĩa vụ...

Cuộc kiểm tra Lễ Hội Set
Bạn có khỏe mạnh, nhanh nhẹn, dẻo dai không? Hy vọng là có
nghe, bởi sau 30 năm cầm quyền, nhà vua sẽ phải tham gia “cuộc
chạy đua thần Set” để chứng minh sức lực của mình. Cuộc kiểm tra
gay gắt này được tổ chức vào ngày lễ thờ thần Set.

CHƯA GÌ TÔI
ĐÃ BỊ CHUỘT RÚT
RỒI!

ĐÍCH

Người cầm đầu về mặt tôn giáo
Đừng có quên nghe: Bạn không chỉ là vua, mà còn là Thượng Đế.
Mỗi sáng nhà vua phải hiến tế cho các vị thần thánh khác để mặt
trời mọc lên. Nếu bạn quên hiến tế, mặt trời sẽ không mọc và thế
giới sẽ kết thúc! (Nếu bạn làm biếng, cũng chẳng sao đâu. Các thầy
tế sẽ làm việc này hộ bạn, sau đó còn ăn hộ bạn cả những món đồ
hiến tế, có thể coi đây là một dạng trợ cấp tiền lương). Ngoài ra,
bạn còn là người cai trị sông Nile. Hàng năm bạn phải tổ chức một
lễ nghi trang trọng để yêu cầu sông dâng nước tràn lên bờ, phủ phù
sa ngập đất đai. Có thế mới được mùa.
15

Sông Nile

Khu vực nước tràn
bình thường

Khu vực nước tràn khi Pharaoh
Amhep II. quên không đọc câu
thần chú để ra lệnh cho dòng
sông dừng lại.
Đứng đầu chính phủ
Một nhiệm vụ quan trọng của nhà vua là giữ gìn cho Thượng và
Hạ Ai Cập thống nhất. Nghe có vẻ căng thẳng phải không? Đừng lo,
có đủ các công chức giúp bạn cai trị.

Cách xưng hô với nhà vua
Nhưng xác suất để trở thành vua khá nhỏ, thường thì bạn sẽ là
một công dân bình thường bằng da bằng thịt. Lúc đó dĩ nhiên bạn
phải tỏ ra biết kính trọng đức vua đủ mực. Bạn không thể đơn giản
gọi vua bằng chữ “vua”. Như thế chắc chắn sẽ bỏ mạng. Bởi nhà vua
được coi là linh thiêng. Gọi ông ta như thế là phạm tội báng bổ đấy.
16

Vì thế mà người Ai Cập nghĩ ra những cách xưng hô kính cẩn hơn.
Danh từ thường được yêu thích nhất là “Pharaoh”, nó có nghĩa là
“ngôi nhà lớn” hay là “cung điện”, bởi chính Chúa Trời sống trong
cơ thể nhà vua.

Những vị tướng nổi danh
Tất cả các bức tranh vẽ tường đều chỉ ra nhà vua trong tư thế
tướng thắng trận. Thế nếu ông ta có lần thua? Đừng lo, ông ta vẫn
cứ được vẽ thành người chiến thắng! Ramesses II. đã chống lại người
Hittite trong trận chiến vùng Qadesh, xứ Syria – và người Ai Cập
ca tụng chiến thắng của ông ta. Còn dân Hittite cũng miêu tả chính
trận chiến đó – trong phiên bản của họ thì chính người Hittite mới
là kẻ chiến thắng!

THẬT ĐÚNG LÀ
QUANG CẢNH CỦA
MỘT CUỘC CHIẾN LẪY
LỪNG, ĐÚNG KHÔNG?

17

Vua hay nữ hoàng?
Vua xứ Ai Cập thường là đàn ông, rất hiếm khi là phụ nữ. Đúng,
một phụ nữ cũng có thể trở thành vua! Lúc đó, thì mặc dù là nhân
vật quyền uy nhất đất Ai Cập nhưng cô ấy vẫn không được phép
xưng là Nữ Hoàng, cẩn thận đấy!
Vua đất Ai Cập đồng thời được coi là con trai của thần mặt trời
Re. Mà con trai thì nhất thiết là đàn ông, phải không bạn? Từ đó
suy ra vua phải là đàn ông, ngay cả khi thật ra anh ta là phụ nữ,
rất là logic! Và nếu một khi vị vua đã không thể là đàn ông, thì ít
nhất vị vua ấy cũng phải đeo một bộ râu cằm, nói ngắn gọn là một
bộ râu giả.
Hatshepsut là một vị vua phụ nữ như
thế, đa phần thời gian cô ấy mặc quần
áo đàn ông – cho phù hợp với vai trò.

BỎ TAY
RA!

Cô ấy cho người khắc tên mình lên rất
nhiều các công trình xây dựng, vì muốn
ghi lại cho mãi sau. Nhưng những vị vua
kế tiếp chẳng còn nghĩ ra được việc gì
khác hay ho hơn là cho người chăm chỉ
đục xóa tất cả những dòng tên đó. Tức
là họ gắng làm ra vẻ như một vị vua
phụ nữ có tên là Hatshepsut chưa bao
giờ tồn tại.

Nhưng nữ hoàng Ai Cập nổi danh nhất là Cleopatra lại không cần
phải đóng giả đàn ông. Có thể bởi Cleopatra cai trị tới 1500 năm
sau thời Hatshepsut – ngoài ra lại còn là người nước ngoài: bà vốn
là người Hy Lạp.
18

Bi kịch của Tutankhamun... hoặc là: Bạn có
muốn cưới ông mình?
Thời vua Akhenaten có một chuyện khó khăn. Ông ta điên khùng
đến mức chỉ tin duy nhất vào một vị thần mà thôi: Thần Aten. Ông
quan tâm nhiều đến thần Aten tới độ hoàn toàn quên đi chuyện phải
bảo vệ Ai Cập trước những lực lượng thù địch. Các tướng lĩnh của
ông vì thế mà nổi cơn thịnh nộ!
Nhà vua Akhenaten phải biến đi. Và ông cũng biến mất thật. Ông
qua đời trong một hoàn cảnh kỳ quặc, bí hiểm. Trong vụ này chắc
chắn có tay người chú của ông tên là Ay, vị công chức cao cấp nhất
thời ấy.
Ay lo sao cho em trai của Akhenaten là Tutankhamun trở thành
vị vua mới. Tutankhamun lúc đó mới lên 9 tuổi, nên dĩ nhiên chưa
thể giải quyết được các vấn đề của đất Ai Cập. Ông chú tốt bụng Ay
nhảy vào trợ giúp,... và qua đó nắm quyền lực khổng lồ.
Ông chú Ay giải quyết các câu hỏi về tôn giáo và kể cả chuyện
bảo vệ đất nước. Nói cho chính xác thì ông ta một mình cai trị đất
Ai Cập, trong khi Tutankhamun cùng cô vợ trẻ tuổi của mình là
Ankhesenamun sống một cuộc sống yên ả. Họ đi săn rất nhiều.
Nhưng rồi Tutankhamun chết. Chết thế nào? Rất có thể hoàn toàn
là một cái chết tự nhiên – nhưng lúc đó nhà vua mới có 18 tuổi. Liệu
có phải nhà vua bị giết?
Có khả năng Tutankhamun nuôi ý định giật quyền thống trị ra
khỏi tay ông chú Ay, mà người chú này sau nhiều năm trời đẹp đẽ
lại không muốn trao trả quyền lực.
Sau khi Tutankhamun qua đời, ông chú Ay có hai khả năng để
giữ vững quyền lực. Ông ấy có thể chiến đấu... nhưng làm như vậy
rất có thể sẽ thua.
Hoặc là ông ấy có thể thay Tutankhamun mà cưới người vợ góa
trẻ tuổi của nhà vua... tình cờ làm sao, người phụ nữ này chính là
cháu ông ta.

19

Ankhesenamun hoàn toàn không thích cái ý tưởng phải cưới ông
mình... thật là chuyện dễ hiểu, phải không bạn? Nhưng cô ấy biết
làm sao? Ở vào địa vị của Ankhesenamun, bạn sẽ làm gì?

1. CƯỚI MỘT VỊ HOÀNG TỬ NƯỚC
NGOÀI, KHIẾN CHO NGƯỜI NÀY TRỞ
THÀNH PHARAOH MỚI?

2. UỐNG THUỐC ĐỘC TỰ VẪN?

3. CƯỚI ÔNG CỦA MÌNH, ĐỂ VẪN TIẾP
TỤC ĐƯỢC LÀM VỢ VUA?

4. BỎ TRỐN?

Ankhesenamun quyết định chọn giải pháp số 1 – chắc là bạn cũng
vậy, đúng không? Cô ấy muốn cưới hoàng tử Zennanza, con trai đức
vua của dân Hittite, mặc dù đám dân này chính là kẻ thù số một của
dân Ai Cập! Nhà vua Hittite cho con trai lên đường tới cử hành đám
cưới theo như kế họach, nhưng anh chàng tội nghiệp đó có đi mà
không có tới. Anh ta bị giết giữa đường. Bạn thử đoán xem, ai giết vậy!
Ankhesenamun không còn cách nào khác là cưới người ông Ay.
Chuyện tốt trong vụ này ư? Ay mặc dù trở thành vua, nhưng chỉ
sống thêm được có bốn năm thôi. Một kết quả đích đáng!
20

Chuyện kỳ quái trong triều đình
1. Vua Pepy II. lên ngôi lúc 9 tuổi và điều hành đất nước cho tới
khi đã già quá 100 tuổi! – lâu hơn bất kỳ một vị vua Ai Cập nào khác.
2. Vua Sneferu cho hai mươi người vợ của ông ta chèo thuyền
trong ao của cung điện. Mọi chuyện diễn ra êm đẹp, cho tới khi một
trong những người phụ nữ đó làm rơi cái kẹp tóc xuống nước. Cô
ta phụng phịu, làm mình làm mẩy và không tiếp tục chèo thuyền
nữa. Nhà vua ra lệnh. Người vợ không tuân lời. Cuối cùng nhà vua
Sneferu sai thầy pháp thuật của triều đình đi tìm kẹp tóc. Người ta
kể rằng ông thầy phù thủy đã lật một nửa cái ao úp lên trên nửa
kia, và cuối cùng tìm được kẹp tóc.

TÔI TÌM
THẤY RỒI!
KHÔNG BIẾT GÃ NÀY
CÓ QUEN VỚI THÁNH
MOSES KHÔNG?!

21

3. Rất nhiều vị vua có thầy phù thủy
của riêng mình. Một trong những ảo
thuật gia triều đình đó có khả năng cắt
đầu một con ngỗng rồi lại gắn liền lại,
không hề khiến cho con vật bị chết. Có

SAO ÔNG TA
KHÔNG HÓA PHÉP
RA TÔI TỪ MŨ THẦN
CÓ PHẢI ĐƠN GIẢN
HƠN KHÔNG?

phải vụ đó cũng giống như tiết mục xiếc
thời nay, khi người ta cưa một phụ nữ
ra làm hai mảnh? Một ảo thuật gia danh
tiếng khác lại có thể biến một nhóm sư
tử hoang dã thành những con thú hiền
lành nuôi trong nhà.
4. Một lần nọ, vua Ramesses II phải một mình đối mặt với cả một
đội quân Hittite, bên ông chỉ có mỗi con sư tử đã được thuần hóa.
Ông cầu xin thần Amun trợ giúp. Và thế là ngay lập tức có một đội
quân liên minh xuất hiện. Kẻ thù bị đánh và dồn xuống một dòng
sông và rất nhiều quân lính trong đoàn quân đó chết đuối. Vua Hittite
bỏ cuộc và lập lại hòa bình với Ramesses – kể cả với con sư tử.
5. Khi xuống với vương quốc của Thần Chết, các vị vua không chỉ
cần có cơ thể được ướp của họ, mà cần cả người hầu kẻ hạ: thư kí,
đầu bếp, thợ may, thợ xây, v.v... - toàn bộ đoàn quân phục vụ. Đa
phần các vị vua vì thế đã được chôn với tượng của đám người hầu.
Nhóm những ông vua đầu tiên đã theo đuổi một giải pháp triệt để
hơn cho bài toán nhân viên trong Vương Quốc Bên Kia: những người
hầu phải đi theo vua. Và vì họ không thể cứ sống nhăn mà lên đường
ngao du vào vương quốc chết, nên trước khi khởi hành họ bị giết!
Chúng ta không biết liệu họ đã tự tử một cách tự nguyện hay
bị người khác đẩy vào tự nguyện. Nhưng chúng ta biết được rằng,
trong mộ của vua Zer có 338 người hầu, được hiến tế khi tiến hành
mai táng cho ông ta. Chỉ tới vị vua thứ tám là Ka'a thì tục lệ man
rợ này mới kết thúc.

22

NHƯỜNG ANH ĐI
TRƯỚC

KHÔNG, NHƯỜNG ANH

Người Ai Cập coi việc hầu hạ nhà vua là một vinh dự lớn lao.
Nhưng liệu bạn có làm việc cho ông ta không, nếu bạn biết từ đầu
rằng khi ông ta qua đời cũng là thời điểm bạn phải bắt đầu chuyến
du lịch dài lâu sang Vương Quốc Bên Kia?
6. Người La Mã xâm chiếm Ai Cập và biến mảnh đất này thành
một phần của đế chế La Mã. Vậy là vương quốc Ai Cập đi tới kết thúc
sau hơn 3000 năm tồn tại, một đế chế lâu dài hơn mọi đế chế khác
trong lịch sử loài người. Thật ấn tượng, phải không bạn?
7. Những vị vua cuối cùng của đất Ai Cập không phải là người Ai
Cập nữa, mà là người Hy Lạp. Sau khi Alexander Đại Đế xâm chiếm
đất nước này vào năm 332 TCN, người Ptolemy đã cai trị Ai Cập gần
300 năm. Vị vua cuối cùng là một phụ nữ, nữ hoàng Cleopatra, người
có một kết cục buồn thương.
Cleopatra yêu nhà cầm quyền La Mã là Julius Caesar – đáng tiếc
ông này bị giết chết. Bây giờ nữ hoàng phải quyết định ủng hộ ai
trong số những người kế tiếp ông ta – Augustus hay Mark Antony.
Nữ hoàng chọn Mark Antony... và trở thành người tình của ông này.
Đáng tiếc, Cleopatra đã chọn lầm quân bài. Khi Augustus chiến
thắng Marc Antony, nữ hoàng biết là thời điểm kết thúc của mình đã
tới. Thật là một câu chuyện với đoạn kết buồn!

23

Mark Antony nhận được tin

ĐƯỢC THÔI, LẦN NÀY
THÌ TA LÀM THẬT!

rằng nữ hoàng Cleopatra đã tự
tử. Tuyệt vọng, ông lao mình
vào cây kiếm của mình. Vết
thương mặc dù vậy không cướp
được mạng ông.
Sau đó ông lại nghe được tin
cải chính là Cleopatra chưa tự
tử. Nữ hoàng còn sống! Hạnh
phúc hết mực, Mark Antony để
cho người ta khiêng mình đến
gặp nữ hoàng – và chết vì vết
thương. Tới lúc này thì Cleopatra
tự tử thật.

IỌT,
NHỎ G T!
IỌ
NHỎ G

24

Các nguồn lực bí hiểm
trong Kim Tự Tháp
Ngày 12 tháng 8 năm 1799
Đó là một vị vua quyền uy, người quyền uy nhất thời kỳ đó.
Vị vua quyền uy của thế giới mới đã tới đây để thăm những vị
vua quyền uy của thế giới cũ. Không ai khác, đó chính là Napoleon
Bonaparte, vua nước Pháp, vị tướng và nhà xâm lược thiên tài của châu
Âu, người ngày đó muốn tận mắt nhìn ngắm Kim Tự Tháp Cheops.

25

Hướng dẫn viên cùng Napoleon đi mỗi lúc một sâu hơn vào Kim
Tự Tháp cổ. Cuối cùng, họ đứng ở điểm giữa của Kim Tự Tháp,
trong Phòng Vua. Hướng dẫn viên bắt đầu lên giọng giải thích và
kể lại những gì mà ông ta biết về công trình xây dựng này, nhưng
Napoleon giơ tay ngăn lại.
- Để tôi ở đây một mình! – nhà vua nói, dĩ nhiên nói bằng tiếng
Pháp.
- Nhưng mà, thưa ngài...
- Ra ngoài!
- Xin theo ý ngài, thưa ngài, - hướng dẫn viên lẩm bẩm rồi biến
vào bóng tối của đoạn đường dẫn ra ngoài. Napoleon còn lại một
mình trong sự tĩnh lặng của căn phòng ấm áp. Phải một lúc lâu sau,
vị quân vương vĩ đại đó mới đi ra. Hướng dẫn viên giơ ngọn đèn lên
cao. Napoleon trắng nhợt như vôi và run rẩy toàn thân.
- Ổn cả chứ ạ? - hướng dẫn viên lo âu hỏi.
Napoleon như hoàn toàn không nhận ra ông ta. Thế rồi đột ngột,
nhà vua nói bằng giọng khàn khàn: - Đừng bao giờ nói đến chuyện
này!
- Thưa vâng, thưa ngài, - hướng dẫn viên nói và đưa Napoleon
trở ra với cái nóng khô như rang của sa mạc Ai Cập.
Mãi sau này trong cuộc đời đầy biến động của ông, chính Napoleon
là người nhắc lại sự kiện trên. Và ông hé lộ rằng ông đã gặp một
chuyện không thể nào tin nổi trong Kim Tự Tháp đó. Ông nói bóng
gió rằng ông đã nhìn thấy một phần tương lai của chính mình.
Về cuối, khi đã gần qua đời tại đảo St. Helena, có vẻ như ông đã
thoáng cân nhắc đến khả năng kể lại chuyện này cho một người bạn
nghe. - Nhưng mà thôi, - sau đó ông thều thào nói. - Để làm gì?
Anh sẽ không bao giờ tin.
Ngay sau đó ông qua đời. Mang xuống dưới mồ bí mật của Kim
Tự Tháp.

26

Pháp lực c